پاسخ کوتاه
بعد از درمان ریشه، حساسیت یا درد خفیف تا متوسط، به‌ویژه هنگام گاز گرفتن، در چند روز اول شایع است و معمولاً بهتدریج کم میشود. در مطالعات، درد در بیشتر بیماران در همان روزهای اول به‌طور قابل‌توجهی کاهش یافته و تا حدود یک هفته فقط در درصد کمتری باقی مانده است. دردی که به‌جای کم شدن بیشتر میشود، تورم، تب، یا دردی که بعد از چند روز همچنان شدید است، باید به دندانپزشک اطلاع داده شود.
- ناراحتی روزهای اول شایع است و باید رو به کاهش باشد
- درد رو به افزایش یا تورم را گزارش کنید
- تا بازسازی نهایی، با آن دندان چیز سفت نجوید
چرا بعد از درمان ریشه درد وجود دارد؟
درمان ریشه عفونت یا التهاب داخل دندان را برطرف میکند، اما بافتهای اطراف نوک ریشه که پیش از درمان ملتهب بوده‌اند، برای آرام شدن به چند روز زمان نیاز دارند. خود مراحل درمان، مثل پاک‌سازی کانال‌ها و باز ماندن طولانی دهان، هم میتواند در روزهای اول حساسیت یا خستگی فک ایجاد کند. معمولاً هرچه دندان پیش از درمان دردناک‌تر یا ملتهب‌تر بوده، احتمال ناراحتی بعد از درمان هم بیشتر است.
روزهای اول بعد از درمان چه انتظاری داشته باشیم؟
| ویژگی | معمولاً طبیعی | نیاز به تماس یا بررسی |
|---|---|---|
| شدت درد | خفیف تا متوسط و رو به کاهش | شدید، یا بیشتر شدن درد به‌جای کم شدن |
| زمان | چند روز اول، با بهبود تدریجی | ادامه درد شدید بعد از چند روز، یا برگشت درد بعد از بهبود |
| هنگام جویدن | حساسیت هنگام گاز گرفتن | درد شدید با کوچک‌ترین تماس دندان‌ها روی هم |
| تورم | ندارد یا بسیار جزئی است | تورم لثه یا صورت، به‌ویژه اگر بیشتر شود |
| علائم دیگر | خستگی خفیف فک | تب، ترشح، طعم یا بوی بد، یا افتادن ترمیم موقت |
چه چیزهایی تا مراجعه بعدی کمک میکند؟
- تا بازسازی نهایی، با سمت دیگر دهان غذا بخورید و با دندان درمان‌شده چیز سفت نجوید؛ دندان عصبکشیشده قبل از بازسازی نهایی بیشتر در خطر شکستگی است.
- اگر دندانپزشک مسکن توصیه کرده، طبق همان دستور مصرف کنید؛ برای مسکن‌های بدون نسخه، دستور بروشور یا نظر داروساز را رعایت کنید.
- بهداشت را مثل همیشه ادامه دهید و اطراف دندان را با ملایمت مسواک بزنید.
- جلسه بعدی یا بازسازی نهایی را عقب نیندازید؛ ترمیم موقت برای مدت محدود طراحی شده است.
بلند بودن ترمیم؛ یک علت ساده و قابل اصلاح
اگر بعد از درمان، دندان هنگام بستن دهان زودتر از بقیه دندان‌ها تماس پیدا کند یا احساس «بلند بودن» داشته باشید، فشار اضافه میتواند درد هنگام جویدن را بیشتر کند. این مورد معمولاً با تنظیم بایت در مطب برطرف میشود؛ آن را به دندانپزشک بگویید.
اگر درد ادامه پیدا کند
در درصد کمی از بیماران، درد یا ناراحتی طولانی‌تر میشود. علت ممکن است در خود دندان باشد، مثل کانالی که پیدا نشده، ترک دندان یا نشت ترمیم، یا گاهی منشأ درد اصلاً دندان نباشد. ارزیابی معمولاً با معاینه و رادیوگرافی و در صورت نیاز تصویربرداری سه‌بعدی (CBCT) انجام میشود. در صورت لزوم، گزینه‌هایی مثل درمان مجدد ریشه بررسی می‌شوند؛ درباره آن در صفحه درمان ریشه و درمان مجدد ریشه بخوانید.
اگر تورم به سمت چشم یا گردن گسترش پیدا کرد، یا در بلعیدن، باز کردن دهان یا تنفس مشکل دارید، منتظر نوبت نمانید و فوراً به اورژانس بیمارستان مراجعه کنید.
بعد از برطرف شدن درد
قطع شدن درد به معنای پایان درمان نیست. دندان‌های عقبی عصبکشیشده معمولاً به بازسازی محکم یا روکش نیاز دارند تا نشکنند؛ در مقاله روکش بعد از عصبکشی توضیح داده‌ایم چه زمانی لازم است.
برای بررسی شرایط دندان‌های خودتان می‌توانید نوبت معاینه بگیرید.
سوالات متداول
درد بعد از عصبکشی چند روز طول میکشد؟
ناراحتی خفیف تا متوسط معمولاً در چند روز اول بهتدریج کم میشود. اگر درد بیشتر میشود یا بعد از چند روز همچنان شدید است، به دندانپزشک اطلاع دهید.
چرا دندان عصبکشیشده هنگام جویدن درد میکند؟
بافتهای اطراف نوک ریشه ممکن است چند روز ملتهب بمانند و به فشار حساس باشند. بلند بودن ترمیم هم میتواند درد هنگام جویدن را بیشتر کند که با تنظیم بایت برطرف میشود.
آیا درد بعد از عصبکشی یعنی درمان شکست خورده است؟
خیر. ناراحتی روزهای اول شایع است و معمولاً نشانه شکست درمان نیست. دردی که بیشتر میشود، تورم یا دردی که طولانی شود، نیاز به بررسی دارد.
دندان عصبکشیشده ممکن است بعد از مدتی دوباره درد بگیرد؟
بله، گاهی به دلیل نشت ترمیم، ترک یا عفونت مجدد. در این حالت معاینه و رادیوگرافی لازم است و گزینه‌هایی مثل درمان مجدد ریشه بررسی می‌شوند.
منابع و مراجع علمی
توضیحات این مقاله به زبان ساده و بر پایه منابع زیر نوشته شده‌اند و جایگزین معاینه نیستند.
- Pak JG, White SN. Pain prevalence and severity before, during, and after root canal treatment: a systematic review. Journal of Endodontics. 2011;37(4):429–438. PubMed 21419285
- Nixdorf DR, Moana-Filho EJ, Law AS, et al. Frequency of persistent tooth pain after root canal therapy: a systematic review and meta-analysis. Journal of Endodontics. 2010;36(2):224–230. conservancy.umn.edu
- American Association of Endodontists. Post-treatment care. aae.org
