پاسخ کوتاه
دندانقروچه (براکسیسم) به فعالیت تکراری عضلات جونده گفته میشود که به‌صورت سابیدن یا فشردن دندانها روی هم، در خواب یا بیداری دیده میشود. علائم رایج آن سایش لبه دندانها، حساسیت، ترک یا شکستن ترمیم‌ها، خستگی یا درد فک هنگام بیدار شدن و سردرد صبحگاهی است. نایتگارد محافظی اختصاصی است که شب‌ها روی دندانها قرار می‌گیرد و از دندانها، ترمیم‌ها، لمینت و ایمپلنت در برابر نیروی دندانقروچه محافظت میکند.
- می‌تواند در خواب یا بیداری رخ دهد
- علائم: سایش، ترک، درد فک صبحگاهی
- نایتگارد از دندانها و درمان‌ها محافظت میکند
دندانقروچه چیست؟
در توافق بین‌المللی متخصصان، دندانقروچه به‌عنوان فعالیت تکراری عضلات جونده تعریف شده که به‌صورت فشردن یا سابیدن دندانها یا محکم نگه داشتن فک ظاهر میشود و دو نوع خواب و بیداری دارد. دندانقروچه در خواب معمولاً توسط همسر یا هم‌اتاقی شنیده میشود و فرد خودش متوجه آن نیست.
علائم دندانقروچه
- صدای سابیدن دندانها در خواب
- خستگی، سفتی یا درد عضلات فک هنگام بیدار شدن
- سردرد صبحگاهی در ناحیه شقیقه
- صاف و کوتاه شدن لبه دندانها یا ساییدگی سطح جونده
- حساسیت دندانها، ترک‌های مویی یا شکستن ترمیم‌ها
عوارض دندانقروچه
نیروی دندانقروچه می‌تواند چند برابر نیروی جویدن عادی باشد. با گذشت زمان ممکن است به سایش شدید دندانها، شکستن ترمیم‌ها و روکش‌ها، لبپریدگی لمینت، شل شدن پیچ روکش ایمپلنت و درد مفصل و عضلات فک منجر شود. به همین دلیل پیش از درمان‌هایی مثل لمینت، روکش یا ایمپلنت، بررسی دندانقروچه اهمیت دارد.
نایتگارد چیست؟
نایتگارد محافظ اختصاصی است که بر اساس قالب یا اسکن دندان‌های شما ساخته میشود و شب‌ها روی دندان‌های فک بالا یا پایین قرار می‌گیرد. نایتگارد علت دندانقروچه را از بین نمی‌برد، اما نیرو را پخش میکند و از تماس مستقیم دندانها و درمان‌ها جلوگیری میکند.
| ویژگی | نایتگارد آماده | نایتگارد اختصاصی |
|---|---|---|
| ساخت | اندازه عمومی | بر اساس قالب یا اسکن دندان‌های همان فرد |
| تطابق و راحتی | معمولاً کمتر | تطابق دقیق‌تر و راحتی بیشتر |
| تنظیم بایت | ندارد | توسط دندانپزشک تنظیم میشود |
چه چیزهایی به کاهش دندانقروچه کمک میکند؟
- کاهش کافئین و الکل، به‌ویژه در عصر و شب
- مدیریت استرس و داشتن خواب منظم
- توجه به فشردن دندانها در طول روز؛ در حالت استراحت لب‌ها بسته و دندانها کمی از هم فاصله دارند
- اگر خروپف شدید یا توقف تنفس در خواب دارید، با پزشک مشورت کنید
برای بررسی شرایط دندان‌های خودتان می‌توانید نوبت معاینه بگیرید.
سوالات متداول
آیا دندانقروچه درمان قطعی دارد؟
دندانقروچه علتهای متعددی دارد و درمان یکسانی برای همه ندارد. هدف اصلی، محافظت از دندانها با نایتگارد و کاهش عوامل تشدیدکننده است.
نایتگارد را باید هر شب بگذارم؟
اگر دندانپزشک برای دندانقروچه شبانه تجویز کرده باشد، بله؛ نایتگارد فقط وقتی محافظت میکند که استفاده شود.
آیا نایتگارد بعد از لمینت لازم است؟
برای کسانی که دندانقروچه دارند، استفاده از نایتگارد بعد از لمینت توصیه میشود تا خطر لبپریدگی یا جدا شدن لمینت کمتر شود.
نایتگارد را چطور تمیز کنم؟
هر صبح با آب و مسواک نرم بشویید، با آب داغ تمیز نکنید و در جعبه مخصوص نگه دارید.
منابع و مراجع علمی
توضیحات این مقاله به زبان ساده و بر پایه منابع زیر نوشته شده‌اند و جایگزین معاینه نیستند.
- Lobbezoo F, Ahlberg J, Raphael KG, et al. International consensus on the assessment of bruxism: report of a work in progress. Journal of Oral Rehabilitation. 2018;45(11):837–844. doi:10.1111/joor.12663
